Oyun terapisi, dışarıdan bakıldığında sıradan bir oyun gibi görünebilir. Ama aslında çocuğun duygularını, düşüncelerini ve yaşadığı zorlukları ifade ettiği en doğal yoldur.
Çocuklar yetişkinler gibi konuşarak değil, oynayarak kendilerini anlatırlar. Bu yüzden oyun, çocukların ‘dili’ oyuncaklar ise onların ‘kelimeleri’ gibidir. Oyun terapisi de bu dili anlayan, doğru şekilde yönlendiren, güvenli bir ortamda çocuğun iç dünyasına ulaşmayı sağlayan etkili yöntemdir.
Oyun Terapisi Nedir?
Oyun terapisi; çocukların duygusal, sosyal veya davranışsal zorluklarını oyun yoluyla ifade etmelerine ve bu zorluklarla başa çıkmayı öğrenmelerine yardımcı olan bilimsel temelli bir terapi yaklaşımıdır.
Bir çocuk terapisti eşliğinde yürütülen bu süreçte çocuk hem güvenli bir alan bulur hem de yaşadığı duyguları fark eder, ifade eder ve düzenlemeyi öğrenir.
Hangi Durumlarda Oyun Terapisi Tercih Edilir?
Oyun terapisi çok geniş bir yelpazede kullanılabilir. Aşağıdaki durumlarda oldukça etkilidir:
- Ayrılık kaygısı ve okula uyum sorunları
- Kardeş kıskançlığı
- Travmatik yaşantılar (kaza, ölüm, boşanma vb.)
- Duygusal sorunlar (aşırı öfke, korku, kaygı, içe kapanıklık)
- Davranış problemleri (inatçılık, saldırganlık, alt ıslatma)
- Özgüven eksikliği
- Sosyal uyum ve iletişim problemleri
- Dikkat dağınıklığı, dürtüsellik
Oyun Terapisinde Neler Olur?
Birçok ebeveyn, oyun terapisini “çocuğum gidiyor, biraz oyun oynuyor ve çıkıyor” şeklinde düşünebilir. Oysa bu süreç yapılandırılmış ve çocuk psikoloğu tarafından dikkatle planlanmış bir süreçtir.
Oyun terapisinde:
- Çocuk özgürce oyun oynarken terapist onu gözlemler.
- Terapist, çocuğun oynadığı oyunlar üzerinden duygu, düşünce ve deneyimlerine ulaşır.
- Çocuğun yaşadığı sorunları ifade etmesi ve çözüm yolları geliştirmesi desteklenir.
- Gerektiğinde sınır koyma, duygu düzenleme, empati kurma gibi beceriler oyun yoluyla öğretilir.
Bu süreçte çocuk, hem kendini tanır hem de duygularıyla başa çıkmayı öğrenir
Ebeveynler Oyun Terapisinde Nasıl Bir Rol Oynar?
Terapinin kendisi çocukla birebir yürütülse de ebeveyn iş birliği çok önemlidir. Terapist, belirli aralıklarla ebeveynle görüşerek:
- Süreci paylaşır
- Gelişimi hakkında bilgi verir
- Ebeveynin evde nasıl destek olabileceği konusunda rehberlik yapar
Önemli: Ebeveynin çocuğa “ne konuştun”, “ne oynadınız” gibi baskıcı sorular sormaması gerekir. Bu, çocuğun terapiye olan güvenini zedeleyebilir.
Oyun Terapisi Kaç Seans Sürer?
Bu sorunun net bir cevabı yoktur çünkü her çocuğun ihtiyacı farklıdır. Bazı çocuklar için daha kısa seans süreci yeterli olurken, bazıları için daha uzun seans süreci gerekebilir. Önemli olan çocuğun iç dünyasında güven, değişim ve farkındalık oluşturmak olduğu için terapi süresi bireysel olarak planlanır.
Oyun terapisi, çocuğun iç dünyasına uzanan bir köprüdür. Konuşarak anlatamayacağı duygularını, oyuncaklarla sahnelediği bir dünyada paylaşmasına olanak tanır. Ebeveyn olarak bu sürece açık, sabırlı ve güven dolu yaklaşmak çocuğun gelişimi için atılacak en değerli adımlardan biridir.
PSİKOLOG MELEK NUR ÜNSAL